Stowarzyszenie
Oleśnicki Uniwersytet Trzeciego Wieku

POLSKIE ZWYCZAJE ZWIĄZANE ZE ŚWIĘTAMI WIELKANOCNYMI (data wpisu: 29.03.2021, godz. 18:12)

Spośród wielu tradycji zwiazanych z jednym z najważniejszych chrześcijańskich świąt, trzeba wspomnieć Niedziele Palmową ,tydzień przed Wielkanocą,kiedy święci się palmy /często barwne i sporych rozmiarów/,na pamiatke radosnego powitania Jezusa w Jerozolimie..Wierzbowe bazie z palm były uważane za środek leczniczy,więc należało jedną połknąć. W Wielką Sobotę kapłan święci przyniesione do kościoła ozdobione bukszpanem koszyki ,w których powinny się znależć : symbol zwycięskiego Jezusa -baranek (z cukru,ciasta lub masła ),jajka-pisanki lub kraszanki,które są symbolem odradzającego się życia,chleb (to Ciało Jezusa),ale też ważny pokarm codzienny, sól jako chroniąca przed zepsuciem i odstraszajaca zło. Poza tym chrzan,który wiąże się z cierpieniem,ale dodaje mocy,wędlinę,która ma zapewnić dobrobyt oraz kawałek babki ,która wiąże się z nagrodą za umartwiania się w czasie Wielkiego Postu. Warto pamiętać,że podczas święcenia,gdy ksiądz kropi woda święconą zawartość koszyczków,nie żegnamy się,chyba że czujemy się pokarmem. To modlitwa święci,o czym warto pamiętać,kiedy w czasie pandemii nie będzie można pójść do kościoła i sami musimy zadbać o poświęcenie pokarmów. Ważną tradycyjną uroczystością była msza rezurekcyjna,dziś odprawiana w Wielką Sobotę ,w nocy. Wtedy biją dzwony a wierni ogłazają- Chrystus zmartwychwstał,prawdziwie zmartwychwstał !W niedzielę rodziny spotykają się na śniadaniu wielkanocnym i składają sobie życzenia ,dzieląc się święconym jajkiem. Po czasie postu następuje radość z obfitości. Wśród potraw znajdujemy zawiesisty żur lub czerwony barszcz na wędzonce,szynki,kiełbasy oraz mazurki,serniki,paschę i baby wielkanocne. W naszej tradycji utrwalił się lany poniedziałek,czyli śmugus-dyngus.Długo był to zwyczaj ludowy i dotyczył oblewania wodą wyłącznie panien,którym wróżył tak pożądane zamążpójście.Póżniej ten zwyczaj pojawił się w miastach ,gdzie do symbolicznego oblewania pań używano perfum,ale przerodził się w dzikie gonitwy młodzieży, oblewających wodą ludzi bez względu na wiek i płeć. Na szczęście oblewanie trwa zwyczajowo tylko do południa. Do tradycyjnych polskich zwyczajów dotarły też niemieckie i francuskie,takie jak poszukiwanie czekoladowych zajączków lub jajek,ukrytych przez rodziców. To wiąże się przede wszystkim z rytuałem wiosennym, Chrześcijanie wiedzą,że w Polsce zwyczaje wielkanocne istnieją od XIV wieku i są świętem zwycięstwa Chrystusa nad śmiercią i nadziei,która szczególnie dzisiaj jest nam bardzo potrzebna.   Alleluja!   Jadwiga Jasińska-Sadura